De Vereniging Particuliere Historische Buitenplaatsen (VPHB) vraagt het rijk om rijksbeschermd groen erfgoed expliciet op te nemen in de Nationale Klimaatadaptatiestrategie (NAS). “Historische buitenplaatsen, kastelen en landgoederen worden steeds sterker geraakt door droogte, hitte en extreme neerslag, terwijl zij een belangrijke bijdrage leveren aan klimaatadaptatie en de kwaliteit van de leefomgeving”.
In haar zienswijze op de Ontwerp-NAS 2026 wijst de VPHB erop dat de kwetsbaarheid van groen erfgoed onvoldoende zichtbaar is in de huidige strategie. Hierdoor dreigt haars inziens dit belangrijke onderdeel van het Nederlandse erfgoed onderbelicht te blijven in toekomstig klimaatbeleid.
Waarde
Rijksbeschermd groen erfgoed heeft volgens de VPHB een brede maatschappelijke betekenis. Historische buitenplaatsen en landgoederen dragen bij aan biodiversiteit, waterberging, verkoeling, landschappelijke kwaliteit en recreatie.
“Deze gebieden leveren een belangrijke bijdrage aan een klimaatbestendige leefomgeving. Eeuwenoude landschappen zorgen voor verkoeling, ondersteunen biodiversiteit en spelen een rol in wateropvang. Zij vormen groene schakels in het landschap en zijn voor veel Nederlanders waardevolle plekken voor ontspanning en beleving. Tegelijkertijd worden zij steeds kwetsbaarder door droogte, hitte en veranderende waterstanden, met gevolgen voor monumentale bomen, historische tuinen en parken”, aldus de vereniging.
Oproep
“Historische buitenplaatsen zijn waardevolle plekken die eeuwenlang onderdeel zijn van het Nederlandse landschap. De klimaatverandering vraagt om extra aandacht voor hun instandhouding”, zegt Eugène van Bouwdijk Bastiaanse, voorzitter van de VPHB. “Eigenaren werken al aan klimaatbestendig beheer, maar de opgave wordt groter. Het is belangrijk dat groen erfgoed een herkenbare plaats krijgt in het nationale klimaatbeleid”.
De VPHB vraagt de rijksoverheid om de risico’s voor rijksbeschermd groen erfgoed expliciet mee te nemen in de NAS en ruimte te bieden voor maatregelen die het behoud van deze bijzondere gebieden ondersteunen.
VPHB
De Vereniging Particuliere Historische Buitenplaatsen zet zich in voor behoud van historische buitenplaatsen als cultureel erfgoed, zowel materieel als immaterieel. Van de 570 historische buitenplaatsen in Nederland is ruim de helft in particuliere handen en wordt doorgaans bewoond door de eigenaar. Als belangenvereniging voor deze particuliere eigenaren speelt de VPHB naar eigen zeggen een centrale rol in behoud, beheer en zichtbaarheid van dit erfgoed
Foto: Het groen dat bijdraagt aan een klimaatbestendige leefomgeving, wordt zelf steeds kwetsbaarder voor klimaatverandering. Ook historische buitenplaatsen worden geconfronteerd met de gevolgen van toenemende droogte.