Soms komt er een pand voorbij waar alles samenvalt: geschiedenis, ambacht en karakter. Haarlemmerdijk 123 is zo’n plek. Stadsherstel Amsterdam is eigenaar geworden van dit bijzondere huis, waarin al decennia drukkerij Typique is gevestigd, een walhalla voor liefhebbers van drukwerk.
Wie de ambachtelijke drukkerij binnenstapt ruikt meteen de inkt en hoort de persen. In het bedrijf wordt nog met de hand gezet en gedrukt — een zeldzaamheid in deze tijd.
Voor eigenaar René Treumann (83) werd het onderhoud van het pand echter steeds zwaarder. Hij woont op de eerste verdieping en werkt beneden, op de begane grond en in het souterrain, waar zijn drukkerij en winkel zijn gehuisvest.
Reden voor Treumann het pand aan Stadsherstel te verkopen. Zo kan hij zijn werk voortzetten zonder zich zorgen te hoeven maken over het onderhoud — dat neemt Stadsherstel voor zijn rekening. Daarmee blijft het aloude ambacht behouden op deze historische plek.
Lange geschiedenis
Haarlemmerdijk 123 werd waarschijnlijk rond 1750 gebouwd. Hoewel het pand geen monument is, ademt het geschiedenis. De oude structuur van voorhuis, tussenlid en achterhuis is nog altijd herkenbaar — een kenmerkende opzet voor Amsterdamse (winkel) woonhuizen.
Stadsherstel gaat de komende tijd nader historisch en bouwkundig onderzoek doen.
Drukken zoals het bedoeld is
Typique bestaat sinds 1967. Vanaf 1979 draagt het bedrijf de naam Typique ambachtelijke drukkerij. Treumann maakt gelegenheids- en handelsdrukwerk — van trouw- tot geboortekaarten — maar ook monodrukken, (typo)grafiek en eigen grafisch werk in kleine oplagen.
In de werkplaats staat een trapdegel- en proefpers. In de letterkasten liggen Garamont, Bodoni, Helvetica, Atlas en talloze andere lettertypes, naast ornamenten, randen, kaders en een indrukwekkende verzameling antieke clichés. Hier geen digitale haast, maar aandacht, precisie en vakmanschap.
Adolfs Bedrijfskleeding
Dat Haarlemmerdijk 123 al langer een plek van ambacht en ondernemerschap is, blijkt uit de geschiedenis. Vóór Typique was in het pand Adolfs Bedrijfskleeding gehuisvest. De oorsprong van deze zaak ligt aan het Kadijksplein 7, waar in 1889 een manufacturenzaak te huur werd aangeboden. De gebroeders Adolf begonnen er hun winkel in ‘gemaakte goederen’ — kleding dus.
Ze specialiseerden zich in bedrijfskleding, vooral voor zeelieden. Werkpakken van blauw keper, kielen, borstrokken, boezeroens, oliegoederen, duffelse jompers en Jaeger baaien hemden: wie op zee werkte, kon bij de broers terecht.
De zaken gingen voorspoedig. In 1901 verscheen in de krant een aankondiging dat de ‘firma in gemaakte werkmansgoederen’ een tweede zaak opent aan de Haarlemmerdijk 123. De winkel bleef aan het Kadijksplein tot minstens 1939 bestaan en aan de Haarlemmerdijk zelfs tot in ieder geval 1961.
Niet alleen ondernemer
P.J. Adolfs was overigens niet slechts ondernemer. Hij was lid van de Athletische Club ‘De Germaan’, wijkmeester van het Rooms-Katholieke Oude Armenkantoor en vicepresident van de conferentie van de Heilige Anna. Sint-Anna, patroonheilige van onder anderen schippers en kleermakers — een treffende beschermvrouwe voor iemand in zijn vak.
Haarlemmerdijk 123 is daarmee meer dan een adres. Het is een plek waar al generaties wordt gewerkt en gemaakt. Stadsherstel Amsterdam zegt blij te zijn aan dit verhaal een nieuw hoofdstuk te mogen toevoegen. “Met respect voor wat er al was, en met oog voor wat blijft”. www.typique.nl
Foto boven: Etalage Haarlemmerdijk 123.
Tweede foto: Aan het werk.
Foto onder: Originele pers.