Stadsherstel Den Haag, een aangewezen Professionele Organisatie voor Monumentenbehoud (POM), moet dringend verbeteringen doorvoeren. De organisatie heeft onvoldoende deskundigheid in huis en dat is een risico voor behoud van de cultuurhistorische waarden van 27 rijksmonumenten van de POM. Dat concludeert de Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed na onderzoek.
De Inspectie eist binnen drie maanden een verbeterplan, dat moet aantonen hoe de organisatie binnen een jaar de deskundigheid weer op orde heeft.
Onderzoek naar deskundigheid
Rijksmonumenten zijn een tastbaar onderdeel van de Nederlandse geschiedenis en cultuur. Historische gebouwen, archeologische monumenten, historische tuinen en andere monumenten moeten goed onderhouden worden om hun cultuurhistorische waarden te behouden. Voor goed onderhoud is deskundigheid nodig.
De Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed houdt toezicht op de POM’s en onderzoekt hoe zij hun deskundigheid hebben georganiseerd, zodat zij nu én in de toekomst goed voor hun monumenten kunnen zorgen. De structurele borging van kennis en vakmanschap is een voorwaarde voor erkenning als POM.
Kloof tussen beleid en praktijk
Op papier heeft Stadsherstel Den Haag goed in beeld hoeveel mensen zij nodig heeft en welk opleidingsniveau en welke ervaring zij moeten hebben. In de praktijk hebben personeelswisselingen echter geleid tot verlies van belangrijke kennis en expertise.
Begin 2024, toen Stadsherstel Den Haag de POM-status kreeg, had de organisatie drie bouwkundigen in dienst en een directeur met een achtergrond in monumenten. Op het moment van de inspectie in september 2025 was er nog maar één bouwkundige en een interim-directeur zonder ervaring met monumentenzorg.
Deze bouwkundige is verantwoordelijk voor al het onderhoud. Dat maakt zowel de organisatie als de monumenten die ze beheert kwetsbaar, vindt de Inspectie. Den Haag moet daarom verbeteringen doorvoeren die zorgen dat de deskundigheid binnen de organisatie structureel geborgd is. De organisatie onderschrijft de conclusies van de Inspectie en gaat aan de slag met de aanbevelingen.
POM-status
Jaarlijks kunnen organisaties, na een advies van de Raad voor Cultuur, door de minister worden aangewezen als POM. Met zo’n aanwijzing wil de rijksoverheid goed eigenaar- en opdrachtgeverschap stimuleren.
Een organisatie komt in aanmerking voor een POM-status als zij meer dan 20 rijksmonumenten beheert en aantoont deze op een professionele wijze in stand te houden. Via haar toezicht draagt de Inspectie eraan bij dat POM’s ook na aanwijzing blijven voldoen aan de gestelde criteria. Dat is van belang, omdat organisaties met een POM-status voordelen genieten bij de aanvraag van instandhoudingssubsidie.
Foto: Voorkant van de Geefhuisjes in Den Haag, eigendom van Stadsherstel Den Haag.