Negen natuurorganisaties maken zich ernstig zorgen over het plan om stroom van een nieuw windpark op de Noordzee via Schiermonnikoog en de Waddenzee aan land te brengen. Volgens hen wordt daarmee kwetsbare Waddennatuur onnodig beschadigd. De organisaties hebben samen een zienswijze ingediend tegen het project Net op Zee – Doordewind van TenneT en het ministerie van EZ en Klimaat.
Het project moet stroomkabels van het geplande windpark Doordewind op de Noordzee aansluiten op de Eemshaven in Groningen. Het gekozen tracé loopt door het kwetsbare wantij van de Waddenzee en onder de wilde oostpunt van Schiermonnikoog door. De meest ongerepte en op papier best beschermde natuurgebieden van Nederland.
Op het vasteland lopen de kabels en leidingen verder langs kwelders, dijken, natuurgebieden en landbouwgrond richting de Eemshaven.
Duurzame energie mét bescherming natuur
De natuurorganisaties zijn naar eigen zeggen vóór windenergie op zee en steunen de energietransitie. ‘Die is hard nodig om klimaatverandering tegen te gaan’. “Maar”, zegt Jorien Bakker, waddenambassadeur van Natuurmonumenten, “de gevolgen van de energietransitie mogen de robuustheid van het ecosysteem van de Waddenzee, Noordzee, Schiermonnikoog en de kustzones niet telkens opnieuw aantasten. Dan is er geen sprake van een groene en natuurinclusieve energietransitie. Behoud van een gezond Waddenecosysteem is temeer essentieel nu wereldwijd sprake is van een sterke afname van de biodiversiteit”.
De Waddenzee staat al jaren onder druk door onder meer visserij, gas- en zoutwinning, baggeren, recreatie, aanlanding van windenergie en klimaatverandering. De optelsom van deze bedreigingen is slecht voor de natuur, vinden de negen organisaties. “Dieren zoals lepelaars, wulpen en zeehonden, maar ook mosselbanken en andere typische soorten, zijn afhankelijk van rust en een gezond leefgebied. Ook Schiermonnikoog is een kwetsbaar natuurgebied, en nota bene een Nationaal Park”.
Andere routes mogelijk
Uit eerder onderzoek blijkt volgens de natuurorganisaties dat andere routes mogelijk zijn om de stroom van Doordewind aan land te brengen. “Daarmee doelen we op een tracé door de Oude Westereems in het grensgebied met Duitsland, en de zogeheten Tunnelvariant. Deze routes zijn minder negatief voor de natuur en bovendien toekomstbestendiger. Toch worden deze routes nu niet meer uitgewerkt door TenneT. Met mogelijk grote gevolgen voor de Waddenzee”.
Geheel tegen eerdere afspraken in om het Waddengebied maar 1 keer te doorsnijden worden in de toekomst mogelijk toch meerdere kabels en leidingen door de Waddenzee aangelegd. Het blijft namelijk niet bij stroomkabels onder de oostkant van Schiermonnikoog en door het wantij. Er volgt mogelijk een waterstofleiding onder Ameland, en in de toekomst nog een derde grote kabel dan wel tunnel in het grensgebied, voor een ander nieuw groot windpark op de Noordzee.
De natuurorganisaties vrezen dat dit keer op keer opnieuw zorgt voor schade aan de natuur in de Waddenzee die, zoals uit veel ook recente studies blijkt, al onder grote druk staat.
‘Kijk naar beste oplossing’
De negen roepen Tennet en staatssecretaris Jo-Annes de Bat (Klimaat en Groene Groei) op om kabels en leidingen zo veel mogelijk te bundelen en om andere routes net zo serieus te onderzoeken, liefst samen met Duitsland.
Waddenambassadeur Jorien Bakker: “Wij doen een klemmend beroep op de nieuwe staatssecretaris om alle mogelijke routes eerlijk en zorgvuldig te onderzoeken. Pas daarna kan worden gekozen voor de oplossing die het minste schade aanricht”.
‘Natuur kent geen grenzen’
De energietransitie stopt net als natuur niet bij landsgrenzen. “Wij pleiten ervoor dat de grote gezamenlijke Europese opgaven op gebied van energie én natuurherstel juist in het Waddengebied gezamenlijk worden opgepakt”, zegt Bakker. “Dat betekent dat Nederland, Duitsland en Denemarken plannen voor aanleg en aansluiting van (nieuwe) windparken op de Noordzee niet meer afzonderlijk, maar samen uitwerken”.
Trilaterale Regeringsconferentie
De 15e Trilaterale Regeringsconferentie voor de bescherming van de Waddenzee, in Esbjerg eind mei 2026, biedt daartoe volgens de organisaties een uitgelezen kans. Zij zijn daar zelf ook en zullen de landen oproepen hun krachten te bundelen en te kiezen voor een energietransitie zonder onnodige schade aan de natuur.
De oproep is van Natuurmonumenten, de Waddenvereniging, Vogelbescherming Nederland, de Stichting Het Groninger Landschap, It Fryske Gea, de Friese Milieufederatie, Natuur- en Milieufederatie Groningen, de Stichting De Noordzee en de Stichting WAD.
Foto: De gevolgen van de energietransitie mogen de robuustheid van het ecosysteem van de Waddenzee, Noordzee, Schiermonnikoog en de kustzones niet telkens opnieuw aantasten, vinden de negen natuurorganisaties (foto Klaas van der Wal).