Hendrick de Keyser Monumenten is eigenaar geworden van het voormalige raadhuis aan de Lagedijk 104-106 in Zaandijk. Het pand uit 1752 geeft een zeldzaam compleet beeld hoe Zaanse kooplieden woonden in de 18e en vroege 19e eeuw. De originele linnen behangsels op de bovenverdieping zijn maar op zeer beperkte schaal bewaard gebleven in Nederland.
Het huis werd gebouwd voor koopman en oliefabrikant Cornelis Florisz de Lange en bleef na zijn dood in de familie. In 1856, na het overlijden van Grietje Haremaker, werd het in gebruik genomen als raadhuis van Zaandijk. Dat bleef zo tot 1974. Daarna was het onder meer in gebruik als trouwlocatie.
Rococo en neoclassicisme
Achter de gevel met gedecoreerde voordeuren en verwijzingen naar handel en zeevaart, gaat een interieur schuil waarin twee stijlen samenkomen: rococo en neoclassicisme.
Blikvangers zijn onder meer de raadszaal met een reeks geschilderde landschappen uit 1804 (in opdracht geschilderd door de Vaderlandsche Maatschappij), een zeldzame marmeren schouw met schilderingen in grijstinten en de 18e-eeuwse schouw (smuiger) gedecoreerd met blauwe tegeltjes. Het geeft een mooi beeld van de rijke interieurs van de woonhuizen van de Zaanse koopmanselite, die grote huizen liet bouwen op de dijk met uitzicht over de Zaan.
Handbeschilderd linnen behang
Op de bovenverdieping zijn drie slaapkamers met handbeschilderd linnen behang uit de 18de eeuw. Omdat dit soort wandbekleding vaak verdwijnt door slijtage of verbouwingen, is het bijzonder dat deze na honderden jaren nog vrijwel compleet intact zijn. Het maakt het pand van uitzonderlijke kunsthistorische waarde.
Toekomst
Met de verwerving door Hendrick de Keyser Monumenten krijgt het monument een nieuwe toekomst. Na restauratie worden er een woning en twee vakantiehuizen in gemaakt, zodat mensen het pand ook van binnen kunnen ervaren. Tegelijkertijd blijft de publieke functie behouden als locatie voor concerten en recepties.
Algemeen directeur Bert Meerstadt: “Interieurs als dit zijn in Nederland nog maar zelden zo compleet bewaard gebleven. Tegelijkertijd zijn het huizen die moeilijk te onderhouden zijn. Door het pand een nieuwe functie te geven, zorgen wij dat het gebruikt wordt en een toekomst heeft. Zo blijft dit uitzonderlijke erfgoed bewaard en publiek toegankelijk”.
Foto boven: Het pand was van 1856 tot 1974 in gebruik als raadhuis van Zaandijk (foto Arjan Bronkhorst).
Foto onder: Op de bovenverdieping zijn drie slaapkamers met handbeschilderd linnen behang uit de 18e eeuw (foto Arjan Bronkhorst).