Door heel Nederland vinden van 11 mei tot en met 13 mei de Landelijke Actiedagen Weerbaar Erfgoed plaats. Musea, archieven, bibliotheken, monumentenorganisaties en overheden ontplooien activiteiten om cultureel erfgoed beter te beschermen tegen crises zoals overstromingen, cyberaanvallen en de gevolgen van internationale conflicten.
De drie actiedagen komen op een moment waarop cultureel erfgoed wereldwijd allengs vaker onder druk staat. Als gevolg van conflicten worden monumenten, archieven en collecties doelbewust vernietigd of geplunderd. Daarmee gaat niet alleen erfgoed verloren, maar worden ook identiteit, geschiedenis en gemeenschappen geraakt.
Tegelijkertijd spelen erfgoedinstellingen een belangrijke rol in een samenleving die te maken heeft met desinformatie en polarisatie. Musea, bibliotheken en archieven behoren tot vertrouwde publieke instellingen die authentieke bronnen, kennis en verhalen bewaren die bijdragen aan historisch besef. Ze maken betrouwbare informatie toegankelijk.
Toenemende risico’s
Ook in Nederland nemen de risico’s toe. Klimaatverandering zorgt voor een grotere kans op wateroverlast en extreem weer. Digitale systemen en collecties zijn kwetsbaar voor cyberincidenten. Tegelijkertijd groeit het bewustzijn dat voorbereiding op crises en ontwrichting noodzakelijk is.
Met campagnes als Denk Vooruit wijst de overheid op het belang van paraatheid bij noodsituaties. Ook de weerbaarheid van vitale sectoren en instellingen staat nadrukkelijker op de agenda. De Actiedagen Weerbaar Erfgoed sluiten daarop aan en stimuleren organisaties om zich beter voor te bereiden op noodsituaties, verstoringen en maatschappelijke ontwrichting, en samen te werken aan crisisbestendigheid.
Aftrap
De actiedagen beginnen op maandag 11 mei om 10.00 uur met een landelijke online kick-off vanuit de KB, Nationale Bibliotheek. De bijeenkomst wordt geopend door minister Rianne Letschert (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap). Daarnaast blikt de sector vooruit op de activiteiten die door het hele land worden gehouden. De livestream is te volgen via YouTube.
Variatie
Tijdens de actiedagen vinden workshops, trainingen, lezingen, webinars en praktijkoefeningen plaats voor professionals en publiek. Onderwerpen variëren van collectiehulpverlening en crisismanagement tot klimaatadaptatie, cyberveiligheid en de maatschappelijke waarde van erfgoed in onzekere tijden.
Initiatiefnemers
De Landelijke Actiedagen Weerbaar Erfgoed zijn een initiatief van de Nederlandse UNESCO Commissie, Blue Shield Nederland en Cultural Emergency Response, in samenwerking met partners uit de erfgoed-, cultuur- en overheidssector.
Foto boven: Eerste Hulp bij Ongevallen, Vliegbasis Woensdrecht 2018 (foto Maarten van Haaff).
Foto onder: Beschadigd archiefmateriaal (foto Nederlandse UNESCO Commissie).