Bij archeologisch onderzoek aan de Gooweg in Noordwijkerhout is een bijzondere vondst gedaan. Archeologen troffen in de bodem een verzameling kerkelijke voorwerpen aan. Die zijn tijdens de Duitse bezetting bewust in de grond verborgen. Het onderzoek is uitgevoerd door Transect in opdracht van de gemeente Noordwijk.
De opgraving richtte zich volgens Erfgoed Leiden en Omstreken, betrokken bij het onderzoek, in eerste instantie op prehistorische resten. “De vondst van deze relatief jonge, maar historisch betekenisvolle objecten vormde dan ook een onverwachte bijvangst”.
Verschillende kerkelijke voorwerpen
De verzameling bestaat uit diverse voorwerpen van brons en koperlegering, vermoedelijk afkomstig uit een kerk of kapel. Het gaat onder meer om een kandelaar, een schaal voor hosties of gebak, een bijbel- of boekenhouder, een fragment van een kroonluchter, een muurhaak met kroonsymbool, een handvat en een klein doopschaaltje. De objecten waren zorgvuldig bij elkaar gelegd en ingepakt in kranten uit juli 1941, die inmiddels sterk zijn aangetast. Verder onderzoek naar de kranten en de voorwerpen is gaande.
Verborgen in oorlogstijd
Alles wijst er volgens Erfgoed Leiden en Omstreken op dat de objecten in de zomer van 1941 doelbewust zijn begraven. In die periode vaardigde de bezetter de zogeheten Metalgutverordnung uit, die het inleveren van metalen voorschreef voor de oorlogsindustrie.
Hoewel religieuze en waardevolle objecten officieel waren uitgezonderd, bleek dat in de praktijk niet altijd het geval. Mogelijk zijn de voorwerpen daarom verborgen om ze te beschermen.
Noordwijk in 1941
In 1941 was de oorlog ook in Noordwijk en omgeving nadrukkelijk aanwezig. De kust maakte deel uit van de Atlantikwall en werd zwaar gemilitariseerd. Het dagelijks leven werd almaar verder beperkt, terwijl Duitse troepen zichtbaar aanwezig waren in het landschap en de dorpen. Tegen deze achtergrond krijgt de vondst extra betekenis.
Herkomst nog onbekend
Tot nu toe is de herkomst van de voorwerpen onbekend. Navraag bij kerken en historische verenigingen in de regio heeft nog geen duidelijkheid opgeleverd. Het onderzoek wordt voortgezet. Na afronding worden de objecten overgedragen aan het provinciaal depot voor bodemvondsten.
Verhalen in de bodem
“De vondst laat zien dat mensen in de oorlog hun waardevolle spullen probeerden te bewaren“, aldus Erfgoed Leiden en Omstreken. “Onder de grond liggen nog altijd verhalen verborgen over de keuzes die mensen maakten in een tijd van oorlog en onzekerheid”.