De toekomst van het ooit zo revolutionaire Huis voor de Toekomst, ontworpen door Cees Dam, is ongewis. Het geesteskind van futuroloog en televisiebekendheid Chriet Titulaer is door de gemeente Den Bosch na actie van Heemschut onder voorlopige bescherming geplaatst. De eigenaar had aangegeven over te willen gaan tot afbraak.
De werkgroep Noord-Brabant van de erfgoedvereniging diende naar aanleiding van het sloopbericht bij de lokale autoriteiten terstond een monumentenaanvraag in om het bijzondere huis op het terrein van automuseum Autotron te Rosmalen te beschermen.
De gemeente ’s-Hertogenbosch plaatste het Huis van de Toekomst naar aanleiding van dat verzoek in september 2026 vervolgens onder voorbescherming. Gedurende de behandeling van die aanvraag mag het pand niet worden afgebroken.
Attractie
Het Huis van de Toekomst (Post 65) spreekt nog altijd tot de verbeelding. Al vanaf de opening in 1989 door toenmalig minister Ed Nijpels (VROM) was het een attractie. In een tijd van snelle technologische ontwikkeling konden bezoekers in de modelwoning kennismaken met tal van innovaties. Ruim 3,5 miljoen bezoekers namen op die manier in de loop van de tijd een kijkje in de toekomst.
Ontwerp Cees Dam
Het ontwerp van Cees Dam (1932-2026) groeide uit tot een iconisch voorbeeld van experimentele en innovatieve architectuur in Nederland. Met een glazen brug en een beroemd glazen dak (dat automatisch opende met de woorden ‘dak open’) gaf de vermaarde architect het Huis een futuristische uitstraling.
Tot de meest karakteristieke en monumentale elementen behoren:
- Een glazen brug als markante, transparante verbinding naar de leefomgeving van de toekomst;
- De schotelantenne voor satellietontvangst en de destijds revolutionaire installatiestructuur voor domotica zijn onlosmakelijk met het constructieve ontwerp verweven;
- De speciaal in de dakstructuur verwerkte zonnecellen voor noodstroomvoorziening weerspiegelen de pioniersstatus van het pand op het gebied van ecologisch bouwen in de late jaren ’80;
- De constructie steunt deels op karakteristieke slanke zandloperkolommen die het gebouw een zwevend en dynamisch karakter geven;
- De vloeiende organische daklijnen en de grote glasoppervlakken creëren een uitzonderlijke wisselwerking tussen de hightech binnenruimte en de omliggende natuur.
Domotica van Titulaer
In de futuristische woning in het Autotron waren zo’n 250 moderne toepassingen van slimme technologie te bewonderen. Titulaer noemde ze ‘domotica’. Voorbeelden zijn een centraal beveiligingssysteem, een centraal stofzuigersysteem, een beeldtelefoon en zonnecellen. Met spraakherkenning kon de bewoner het huis opdrachten geven. Boodschappen deed men via de computer.
Het Huis voor de Toekomst sloot, geheel volgens plan, in 1996 zijn deuren. Verwacht werd dat over een periode van zeven jaar veel van de getoonde technologieën gemeengoed zouden zijn. Een deel van de innovaties behoort inmiddels inderdaad tot het dagelijks leven. De voorbije jaren diende de woning als kantoor.
Toekomstvisie
Het Huis van de Toekomst markeert volgens Heemschut een belangrijke periode in het denken over de toekomst van wonen, techniek en automatisering. “Een parel van Post ’65-architectuur die zonder twijfel bescherming verdient”, aldus de erfgoedvereniging.
Foto’s: Architectuurfotograaf Marcel van Kerckhoven.