Het bestuur van Noord-Holland moet ophouden erfgoed als obstakel te zien bij het ontwikkelen van een visie op hoe de provincie er in 2050 uit moet zien. In die krachtige bewoordingen reageert Heemschut Noord-Holland op het herzien van de provinciale omgevingsvisie.
Noord-Holland is te klein, weet de erfgoedvereniging. “Dat de provincie 27 procent aan ruimte te kort komt om alle wensen en verlangens te verwezenlijken, is al langer bekend. Intussen gaat aantasting van de openheid van het landschap – een belangrijke kwaliteit van de provincie Noord-Holland – steeds verder”.
Uit de Brede Basismonitor blijkt volgens Heemschut dat alleen al tussen 2015 en 2023 het bebouwd gebied in Noord-Holland is toegenomen met 4,3 procent (landelijk 3,3 procent).
Beschermingsregimes
De erfgoedvereniging laat het provinciebestuur weten veel moeite te hebben met het aan de kant schuiven van beschermingsregimes ten gunste van ‘ontwikkelingen van groot openbaar belang’. “Die beschermingsregimes zijn juist een bevestiging dat erfgoed een zaak is van groot openbaar belang”, schrijft de commissie Noord-Holland in haar zienswijze.
“Erfgoed moet niet als obstakel worden gezien, maar als hét fundament voor nieuwe ruimtelijke opgaven. Door het integreren van cultuurhistorie in grote transities zoals klimaatadaptatie, energietransitie en woningbouw, blijft de historische identiteit behouden en zullen nieuwe ontwikkelingen lokaal verankerd worden”.
Tekort aan kennis
Heemschut wijst het provinciebestuur in de zienswijze ook op het tekort aan kennis, deskundigheid en capaciteit bij de Noord-Hollandse gemeenten inzake de zorg voor monumenten en landschap. “Door decentralisatie liggen veel taken op het bord van gemeenten en die kunnen dit niet aan. Dat betekent dat de provincie de regie op het gebied van sturing, toezicht en handhaving voor erfgoed strikter op moet pakken”, aldus de erfgoedvereniging, die het bestuur van Noord-Holland andermaal wijst op zijn verplichtingen binnen het erfgoedstelsel om er planmatig op toe te zien dat gemeenten op adequate wijze erfgoedbeleid voeren.
Rem op ontwikkeling brede welvaart
Heemschut Noord-Holland schreef hierover in maart al een brief aan Gedeputeerden Staten. Een antwoord bleef tot dusver uit. De erfgoedvereniging: “De concept omgevingsvisie in deze vorm beschermt ons erfgoed te weinig en is daardoor een rem op de ontwikkeling van brede welvaart als provinciaal doel. Die is nodig om te komen tot een samenleving waarin de kwaliteit van leven, gezondheid, erfgoed en leefomgeving ‘hier en nu’ centraal staat én die rekening houdt met de effecten van onze manier van leven op het welzijn van mensen op andere plekken en voor toekomstige generaties”.
Foto: In het landelijk gebied van Noord-Holland is erfgoed nooit ver weg (foto Peter Schat).