De voormalige Hogere Burgerschool (HBS) in Utrecht is in opdracht van het Rijksvastgoedbedrijf getransformeerd tot onderkomen van SSR, het opleidingsinstituut van de Rechtspraak en het Openbaar Ministerie. Het statige pand aan de Catharijnesingel is hersteld en verduurzaamd, waardoor oorspronkelijke kwaliteiten weer tot hun recht komen.
Ook is een nieuwe tijdlaag toegevoegd, waarin aansluiting is gezocht op het bestaande en passend bij de identiteit en wensen van het opleidingsinstituut.
Historie en symmetrische opzet
Het zogenoemde bouwdeel H werd in 1903 opgetrokken als HBS, naar ontwerp van architect F. J. Nieuwenhuis. Het was een gebouw met een symmetrische U-vormige plattegrond, lange zichtlijnen en een grote mate van ruimtelijkheid.
Tot circa 1995 was de HBS louter onderwijsinstelling, daarna werd het gebouw getransformeerd tot kantoorpand dat behoorde tot de nieuw gebouwde rechtbank Utrecht, waaraan het zijn naam, Bouwdeel H, ontleent. Doorlopende gangen werden dichtgebouwd om kantoorwerkruimten te scheppen, doorzichten verdwenen en verlaagde plafonds werden toegevoegd. De oorspronkelijke entree en het trappenhuis verloren een aanzienlijk deel van hun functie.
Structuur hersteld
DP6 en i29 maakten voor SSR een ontwerp dat de heldere structuur van het historische gebouw weer laat spreken. De nieuwe laag weerspiegelt de identiteit van het opleidingsinstituut: een vertrouwde, creatieve en uitnodigende leer- en werkomgeving waar cursisten, docenten en medewerkers zich thuis voelen.
De in de loop van de jaren toegevoegde wanden in de lokalenstructuur, de brandscheidingen in de entreehal, de verlaagde plafonds en andere verrommeling zijn weggehaald. De symmetrische structuur, de hoge plafonds en statige ruimtelijkheid uit 1903 zijn weer beleefbaar en het vakmanschap in de details is opnieuw zichtbaar.
Op strategische plekken zijn doorbraken gemaakt om meer openheid en doorzichten, en daarmee verbinding te creëren en daglicht toe te voegen. Ook is de groene binnentuin vanuit de hal ontsloten, een oase in het hart waar het concept van ontmoeten en van elkaar leren ook buiten wordt doorgezet.
Balans
Sleutelwoord in het ontwerp van de nieuwe elementen is balans: tussen oud en nieuw, tussen statigheid en huiselijkheid, tussen ronde en vierkante vormen, tussen zachte en harde materialen, tussen transparantie en geborgenheid.
Balans verwijst ook naar de weegschaal van Vrouwe Justitia die de afweging van argumenten, bewijzen en getuigenissen weerspiegelt, het fundament van de rechtspraak.
Door consistente keuzes in materiaal- en kleurgebruik en zorgvuldige detaillering is een totaalbeeld tot stand gebracht dat hoogwaardige kwaliteit uitstraalt. Zo zijn in de gangen op de begane grond de oorspronkelijke terrazzovloeren gerestaureerd en op de verdiepingen is dezelfde vestibulesfeer gecreerd door een nieuwe troffelvloer met chique belijning.
Nieuwe binnenkozijnen zijn van donker staal en contrasteren met de oude, zodat de structuur van de originele openingen herkenbaar blijft. Zachte materialen in uniform ontworpen plafondeilanden zorgen voor een fijne akoestiek en nieuwe lichtobjecten verbinden de verschillende ruimtes.
Ontmoeting en interactie
In het gebouw zijn ontmoetingsplekken ontworpen waar ruimte is voor interactie en samenwerking. Zo worden cursisten welkom geheten in de in oorspronkelijke staat teruggebrachte vestibule. Naast een prominente servicebalie zijn daar comfortabele zitjes met zicht op de groene binnentuin en de monumentale trap.
Op de eerste etage ontmoeten cursisten en docenten elkaar in de mensa, met een diversiteit aan plekken voor interactie, om te leren of werken en om te ontspannen. Op de onderste twee verdiepingen bevinden zich verder cursuslokalen en beeld- en geluidsstudio’s. De bovenste twee etages zijn ingericht als eigentijdse en open werkomgeving voor SSR.